Genealogie in de Nederlanden

Genealogisch Vademecum

Genealogisch
Vademecum

A	B	C	D
E	F	G	H
I	J	K	L
M	N	O	P
Q	R	S	T
U	V	W	X
	Y	Z

Trefwoorden

Voor reacties

Encyclopedie

G, afkorting van geboorteregister

GA, afkorting van gemeentearchief.

Gaarders- of Impostregister. In Holland (het tegenwoordige Noord- en Zuid Holland en enige Utrechtse en Brabantse grensplaatsen) werd van 1696 tot en met 1805 belasting op het trouwen en begraven geheven.
De 'gaarders' van deze belastingen hielden registers bij van de ontvangsten. Deze registers vermelden niet de trouw- of begraafdatums, maar de belastingklasse waartoe de betrokkene behoorde. Er waren vijf klassen: pro deo, Fl 3,-, Fl 6,-, Fl 12,-, en Fl 30,-, al naar de welstand van de betrokkene. Voor ongehuwden werd dubbel tarief betaald. De gaarders- of impostregisters bevinden zich in de rijksarchieven.

geboorteaangiftebewijs, officieel bewijsstuk met aktenummer, datum van geboorte, de gemeente, de familienaam en voornaam of voornamen van de geborene, de eigen familienamen en voornaam of voornamen van de ouders, afgiftedatum bij de geboorteaangifte, en de stempel of het waarmerk van de gemeente.

geboorteadel, adeldom door geboorte.

geboorteakte, officieel bewijsstuk met datum en tijdstip van geboorte, plaats (gemeente), adres bij geboorte, familienaam en voornamen van de geborene; de ouders met eigen familienaam en voornaam of voornamen, hun beroep(en), de aangever met leeftijd. Het geheel draagt een registratie- of aktenummer en stempel, en is gewaarmerkt door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar de aangifte plaats vond.

geboortebewijs, geboorteakte.

geboorteregister, boek waarin de gemeente de geboorten met bijbehorende bijzonderheden inschreef. Tegenwoordig is dit geautomatiseerd.

geneagram, een overzichtstabel waaruit de gemeenschappelijke afstamming van twee of meer personen blijkt. Men kan bijvoorbeeld weergeven hoe verschillende personen (b.v. met eenzelfde beroep of begaafdheid) een gemeenschappelijke voorvader hebben.

genealogie

genealogielinks, verwijzingen (links) op de elektronische weg (Internet).

genealogiemodellen, zijn modellen van een stamreeks, stamboom, kwartierstaat of parenteel.

genealogische tabel, een schematische weergave van een genealogie.

genealogisch woordenboek, een boek waarin begrippen met betrekking tot genealogie alfabetisch zijn geordend en waarin over die begrippen informatie wordt verschaft.

geslacht, gelijktijdig in leven zijnde mensen, generatie. Ook de aanduiding van het man of vrouw zijn.

geslachtsnaam, familienaam

geslachtsregister, een genealogie die de mannelijke afstammelingen aangeeft van een echtpaar. Wanneer het ook alle afstammelingen in vrouwelijke lijn vermeldt, spreekt men van een parenteel.

geslachtsrekenkunde, genealogie

geslachtswapen, Zie familiewapen

gezel, lid van een gilde, hoger dan leerling maar lager dan meester. Makker, knecht.

gezinsblad, relatieblad. Geeft een feitelijk overzicht van een compleet gezin (complete relatie). Zie voorbeeld.

gezinskaart, een kaart uit een losbladig kaartsysteem. Dit kaartsysteem werd bij Koninklijk Besluit in 1920 ingevoerd. Deze kaarten werden voorzien van de gegevens van een gezin en verhuisden mee wanneer het gezin verhuisde. De gezinskaart werd in 1938 vervangen door de persoonskaart.

gewettigd kind, kind wat wordt erkend door de vader. De geboorteaangifte gedaan door de vader geeft de wettiging aan. Zie ook onwettig kind.

GHO, afkorting van geboorte-, huwelijks- en overlijdensregister.

gichten, de benaming voor schepenakten in Limburg.

gilde, ook wel genoemd het Gild, ambachtsvereniging met bepaalde voorrechten (opgeheven in Nederland in 1798).

gildenboek, een boek dat keuren, reglementen, akten, e.d. bevat.

gildenbrief, bewijs van lidmaatschap van een gilde of een geschrift waar de rechten van een gilde in staan.

gildenbroeder, lid van een gilde.

gildendeken, hoofd van een gilde.

gildenkeuren, rechten van een gilde.

gildenmaal, feestmaal van een gilde.

gildenmeester, hoofd van een gilde.

gildenpatroon, beschermheilige van een gilde.

gildenpenning, penning als bewijs van lidmaatschap van een gilde.

gildenproef, een meesterstuk gemaakt voor het volbrengen van een proef om lid van een gilde te worden.

gildenrecht, recht als lid van een gilde om bijvoorbeeld een beroep uit te oefenen.

gildenwezen, bestaan en inrichting van gilden.

grafboek, boek waarin per graf opgetekend werd wie erin begraven lagen. Er werd ook vermeld wie de eigenaar of huurder van het graf was. Soms wordt er de begraafdatum bij vermeld. De grafboeken zijn veelal te vinden in de kerkelijke archieven.

graden van verwantschap, verwantschapsgraden

grietenij, oude naam in Friesland voor een aantal dorpen die onder een grietman stonden.
Het was het grietmansambt en het recht daarop sinds de 13e eeuw. In deze eeuw werden in de staatkundige eenheden Friesland delen gevormd. Zo ging in Westergoo het Land van Franeker uit vijf delen bestaan. Dit werden Barradeel, Hennaarderadeel, Baarderadeel, Menaldumadeel en Franekeradeel.
Van het Oostergoo, Sevenwouden en het oudere Sudergoo is van de vorming van grietenijen weinig bekend.
In de 15e eeuw zijn deze delen zelfstandig geworden. Dit als gevolg van het wegvallen van de samenwerking.
In de Franse tijd (1795-1815) verloor zij haar rechterlijk orgaan. Bij de Gemeentewet van 1851 ging de naam grietenij over in gemeente.

grietman, (letterlijk: hij die 'groet', in rechte aanspreekt, vordert) Een sinds de 13e eeuw belaste ambtenaar met bestuurlijke en rechterlijke functies van een grietenij. Eerst gekozen of bij toerbeurt aangewezen. In de 15e eeuw benoemd door de landsheer. Tijdens de Republiek benoemd door Gedeputeerde Staten en stemgerechtigden. De Franse tijd hief het grietmansambt op en de Gemeentewet van 1851 maakte van de grietman de burgemeester.

grootmoe, grootmoeder, grootma, grootmama, oma, moedersmoeder of vadersmoeder.

grootouders, grootvader(s) en grootmoeder(s).

grootvader, grootpa, grootpapa, opa, vadersvader of moedersvader.

Hoewel er naar gestreefd is correcte informatie te verschaffen, kan niet worden gegarandeerd dat de informatie op het moment waarop deze is geplaatst na verloop van tijd nog steeds juist is. Aan de inhoud van deze webhalte kunnen dan ook geen rechten worden ontleend.