PersoonsBewijs 1941 - 1951

 

 


PB-40-45-1-80.gif
PB
1941-1951

Inleiding
Inhoud

Vooraf
Invoering
Vervolg:
1 2 3
Vervalsen
Einde

Personen

Letter-
Nummer-
Gemeente

Verwijzingen
 
Bronnen
Literatuur

 

Voor reacties

 


Een identiteitsbewijs, in Nederland tijdelijk uitgereikt vanaf 1941 tot in 1945. Tevens bewijs van opneming in het bevolkingsregister. Een ieder boven de 15 jaar moest in bezet Nederland een speciaal persoonsbewijs (PB) bij zich dragen.


J stempel

2006

LEEUWARDEN (ANP)

- Het Verzetsmuseum Friesland krijgt een naar eigen zeggen een unieke stempel in handen waarmee in de Tweede Wereldoorlog de letter J in persoonsbewijzen van Joden werd gestempeld.

 

,,Ik heb gebeld met een heleboel collega's, en niemand heeft zo'n stempel'', aldus directeur Koopmans van het museum in Leeuwarden. De stempel is vlak na de oorlog meegenomen door Wim van Mourik. De latere burgemeester van Ferwerderadeel was actief binnen de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten, het gezamenlijke verzetsleger dat aan het einde en na de oorlog onder leiding van Prins Bernhard verantwoordelijk was voor de openbare orde.
,,Van Mourik werkte destijds bij de gemeente Achtkarspelen, maar daar woonden geen Joden. Hij is ook in Sneek geweest waar vijftig Joden woonden, dus waarschijnlijk komt de stempel uit Sneek'', zegt Koopmans. Waarom de stempels schijnbaar zo zeldzaam zijn weet Koopmans niet. ,,Ik kan alleen maar gissen. Ze zijn mogelijk met een zekere schaamte weggemoffeld na de Tweede Wereldoorlog. Mensen hebben toen ingezien dat met het stempelen van een J een doodsbewijs werd afgestempeld.''
De stempel is perfect gemaakt. ,,Deze stempel is exact volgens de voorschriften die door het ministerie van Binnenlandse Zaken waren uitgevaardigd, gemaakt.

J-stempel-hout

Museum krijgt unieke J-stempel uit oorlog

uitvergroot deel foto GPD

Zoals de kleur, die moest pikzwart zijn.
Maar soms werd ook met blauw gestempeld en de afmetingen van de stempels waren lang niet altijd gelijk, want die werden lokaal gemaakt.''
De zoon van Wim van Mourik, Tom, biedt de stempel op 24 februari aan het museum aan. ,,Dat is aan de vooravond van de 65e herdenking van de Februaristaking. Dat verzet laat een kant zien, de stempel laat de andere kant van de oorlog zien. Dat is een mooie symboliek.''
Van Mourik kwam de stempel tegen toen hij vorig jaar de oorlogscollectie van zijn in 1981 gestorven vader aan het museum gaf. ,,Koopmans was meteen erg geïnteresseerd in de stempel en heeft daar onderzoek naar gedaan. Ik vind het erg mooi dat de stempel naar het museum gaat, het is daar goed op zijn plek'', aldus de huidige wethouder van Leeuwarden.

 

 

Zeldzaam ‘J’-stempeltje Verzetsmuseum

 

http://www.destentor.nl/multimedia/archive/00083/jodenstempel_83604h.jpg
Foto GPD

14 FEBRUARI - LEEUWARDEN

- Het is maar een klein houten stempeltje, met een spijkertje erin om aan te geven welke kant boven moet, maar het is zeldzaam. Het is waarschijnlijk een van de weinige bewaarde stempeltjes uit de Tweede Wereldoorlog dat gebruikt is om een ‘J’ in persoonsbewijzen van joden te zetten.

Het stempeltje is vanaf 8 april pas voor het publiek te zien, in de tentoonstelling ?Tsjoch!?, die een overzicht geeft van 125 jaar Fries Museum.

 

Gerk Koopmans, conservator van het Verzetsmuseum Friesland heeft collega’s van soortgelijke musea gebeld, maar niemand bezit er eentje. ‘Misschien zijn ze uit een zekere schaamte weggegooid, na de bevrijding’, veronderstelt Koopmans. Het stempeltje komt vermoedelijk van het stadhuis van Sneek, maar mogelijk ook uit dat van Achtkarspelen.
Officieel krijgt het museum het stempeltje pas op 24 februari, uit handen van cultuurwethouder van Leeuwarden Tom van Mourik, die het van zijn vader Willem heeft geërfd.
Op die datum wordt in het Verzetsmuseum een paneel onthuld met daarop alle vijfhonderd Friezen die een Yad-Vashemonderscheiding kregen. Dat is de hoogste onderscheiding van de staat Israël, voor mensen die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben ingespannen om joden te redden.

 

Bronnen:

- ANP http://www.anp.nl/index.html
- GPD
http://www.gpd.nl/
- De Stentor
http://www.destentor.nl

 

Verwijzingen:

- Verzetsmuseum Friesland http://www.verzetsmuseum.nl/Start.htm

 

 

 

© WAZAMAR
sinds 1995

Hoewel er naar gestreefd is correcte informatie te verschaffen, kan niet worden gegarandeerd dat de informatie op het moment waarop deze is geplaatst na verloop van tijd nog steeds juist is. Aan de inhoud van deze webhalte kunnen dan ook geen rechten worden ontleend.