WAZAMAR	Familiewapens in de Nederlanden
Familiewapens in de Nederlanden Inleiding Inhoud Historische Geslachtswapens Inhoud Heraldische Wapenkunde in de Nederlanden Inhoud Heraldische Wapenregisters in de Nederlanden Inhoud Voor reacties
			SINIA
					Schild: Gedeeld, --------------- I De Friese adelaar, ----------------II doorsneden: ------------------------ a in rood een huismerk van goud, ------------------------ b in zilver drie groene klaverbladen. Helmteken: een zwarte vlucht. Dekkleden: rechts: groen gevoerd van zilver, ----------------- links: groen gevoerd van goud. In de heraldiek gaat men uit van de schilddrager: wat voor hem rechts is, is voor de beschouwer links, en omgekeerd. De wapenkunde kent twee metalen, goud/geel en zilver/wit, en vier kleuren, rood, blauw, groen en zwart. Metalen en kleuren moeten voor een herkenbaar contrast afwisselend worden gebruikt, dus nooit metaal op metaal of kleur op kleur. De heraldische beschijving van een "In goud een halve adelaar van sabel (zwart), komende uit de deellijn (de zgn. Friese halve adelaar)" wordt door de heraldici verkort tot "De Friese adelaar". Daar dit in deze uitvoering alleen bij wapens in Friesland, Groningen, Oost- en Westfriesland voorkomt.
			Er wordt wel gezegd, dat de Friese adelaar uit de tijd van de Duitse keizers stamt. Ieder die in naam van de keizer een ambt uitoefende, was gerechtigd dit teken te gebruiken naast zijn eigen wapenfiguur. In Friesland, Groningen, Oost-Friesland en West-Friesland komt de halve adelaar veel voor, vandaar dat men spreekt van "de Friese adelaar". Huismerken werden vroeger wel gebruikt om eigendommen mee te merken. De groene klaverbladen geven aan dat we te maken hebben met een boerengeslacht. De oorsprong van de Sinia's ligt in Anjum, een plaatsje in het uiterste noordoosten van Friesland. Daar boerde omstreeks 1640 Gerrijt Renzes als meijer (huurder) op Hetsma State (75 pdm), een boerderij aan de Bantsweg die tegen de dijk van de toenmalige Lauwerzee ligt. Gerrijt trouwde met de weduwe Sju Reinders, die uit haar eerste huwelijk met Tjeerd Uilkes al (minimaal) vier kinderen had. Zij kochten in 1662 het eerste stuk grond aan van Sinia Sathe, waarvan de naam van de familie afkomstig is. De hoeve lag aan de Ridwei even ten noordwesten van Anjum. Samen kregen ze ten minste nog één zoon, Renze. Renze trouwde met Lijsbethe Gerrijts (Heeringa). Zij kregen 9 kinderen en gingen, na eerst even in Nes/Wierum en later in Marrum/Westernijkerk te hebben geboerd, in 1668 naar Morra. Daar boerden ze als meijer op de boerderij " 't Clooster thoe Weert". Deze ligt ten zuiden van Morra iets zuidelijker dan de boerderij "Welgelegen" en heeft een oppervlakte van 149 pdm. Bij stukjes en beetjes kochten ze steeds meer landerijen, o.a. delen van Sinia Sathe. Renze overleed op 48 jarige leeftijd. Zijn weduwe, Lijsbethe Gerrijts, zette het bedrijf voort. In 1698 was ze meijer van '' 't Clooster thoe Weert"(Morra nr. 12, groot 149 pdm); dat ze huurde van de fam. Clant van de Hanckemaborg te Zuidhorn. Daarnaast was ze in het bezit van Sinia Sathe (Anjum nr. 50, hoeve en nog 45 pdm). Ook was ze eigenaresse van Sapema Sathe (Nijkerk nr. 14, groot 45 pdm), in Lioessens van 15 pdm (nr. 19) en van een gedeelte van Clein Popma (Nes/Wierum nr. 16, groot 15 pdm, geërfd van haar vader). Hetsma State werd in 1698 gehuurd door Ids Uilkes, een nazaat van Tjeerd Uilkes. Jan, de oudste zoon van Renze en Lijsbethe, (1658-<1718), was waarschijnlijk ongehuwd of is kinderloos gebleven. Yde, die op Ee (nr. 19) en in Engwierum op Wierda Sathe boerde, had twee zoons die waarschijnlijk jong zijn overleden. Ze komen in de boeken niet meer voor. Reinder was het zesde kind. Hij trouwde 22 augustus 1706 in Anjum met Trijntje Lieuwes Monta en vertrok naar Dockum. Daar was hij, naast eigenaar en gebruiker van Monta Sathe te Anjum, koopman, een man met ambities. Dat bleek wel uit zijn verkiezing in 1719 in het college van vroedmannen dat de stad bestuurde. Dit college van vroedmannen bestond uit acht man. Deze werden gekozen door de burgers die stemrecht hadden (: belasting betaalden). Bij toerbeurt werd door één van de leden een jaar het ambt van burgemeester uitgeoefend. Gerrit was de jongste van de kinderen. Hij trouwde met Aukje Gerrits Botma. Zij zetten later het bedrijf in Morra en Anjum voort en werden boer op Sinia Sathe. Zij kochten het laatste stuk grond van de Sathe, zodat ze deze nu geheel in hun bezit hadden. Welke Sinia heeft als eerste de naam gevoerd en/of het wapen laten ontwerpen? Van Gerrit vinden we dat hij als eerste zich in 1716 Sinia (Sijnja) noemde. Dat was bij zijn huwelijk op 7 juni 1716. Zijn broer Reinder gebruikte de naam in 1724 bij de doop van zijn jongste dochter Baukje (hij was in 1722 burgemeester, dat zou een reden geweest kunnen zijn). En dan is er nog een raadsel. Froukje Renzes overleed op 8 november 1652 in de ouderdom ven 49 jaar en ligt begraven in de kerk van Lioessens. Op haar graf ligt een steen met daarop een weggekapt wapen! Welk wapen heeft daar op gestaan? Het Sinia-wapen is het zeer waarschijnlijk niet geweest. Zo zijn er dus twee takken ontstaan die de naam Sinia hebben aangenomen en hetzelfde wapen voeren.
			In Gerrits tak duikt het wapen op verschillende plaatsen op. Voor zijn zoon Gerrit werd in 1756 een zilveren tabaksdoos gemaakt van uitzonderlijke kwaliteit. Hierin staat zijn naam en ook het familiewapen gegraveerd.
						Uitvergroot deel van de tabaksdoos
			Door overerving is de doos in het bezit gekomen van Jacob Sjolle Vriesema uit Burgum. Hij heeft deze doos aan het museum "Het Admiraliteitshuis" te Dokkum geschonken.
						Zoon Rinse liet in 1760 een nieuwe boerderij "Welgelegen" bouwen met in de gevel twee prachtige stenen, één in de zijgevel, waarop vermeld wordt dat Aukjen Gerrits Sinia op vierjarige leeftijd deze eerste steen heeft gelegd en één in de voorgevel, waarop als eigenaar Rinse Gerrits Sinia wordt genoemd, met het volgende opschrift: "Dit Huis staat hier aan Vaart en Weegen God geef den Eigenaar syn zeegen Soo dat het wel gelegen staat God hoed' het dog voor alle Quaad"
						Hierop is ook een wapenschild aangebracht, helaas niet meer in de juiste kleuren.
				< We vinden het wapen ook in de kerk van Anjum, waar Idze van Eizenga en Jantje Gerrits Sinia, in 1782, beider familiewapens op hun kerkbank hebben laten aanbrengen. Jantje was een kleindochter van Gerrit Renzes en zij heeft Sinia state geërfd.
				In de tak van Reinder komen we het wapen tegen in Harlingen in het Hannemahuis. Daar is het aangebracht voor Trijntje Lieuwes van Alema-Sinia (Cathrijna Alema gebr. Sijnia 1785). Zij maakte deel uit van de "Voogden van het Stadsweeshuis binnen Harlingen". Trijntje is een kleindochter van Reinder. Dit is het enige oude wapen in kleur. > De liggende lijn van het huismerk is nogal breed uitgevallen. Hierdoor is waarschijnlijk de verwarring ontstaan over wat de afbeelding voorstelt: deze betreft in ieder geval geen tafel, schraag, voerbak of balkenconstructie.
			Volgens "Fynplakken" van de Fryske Rie foar Heraldyk (uitgegeven door de Fryske Akademy) wordt het wapen "Sinia" genoemd in "De collectie wapenfiches" van Dr. A.L. Heerma van Voss (Leeszaalbibliotheek RAF nr. 192). Hierin is een zwart/wit tekening van het wapen te zien. Het huismerk is wel juist, maar naar mijn mening te grof weergegeven, waardoor het op een balkenconstructie gaat lijken. De wapenborden te Harlingen door Mr. O. Schutte (Prov. Bibliotheek Fryslân Pc 8356bis). Schutte vermeldt in zijn boek dat het huismerk een "tafel(?) met drie poten" voorstelt. Ook wordt het wapen beschreven in: "Nederlandse familiewapens" door H. Kits Nieuwenkamp, in 1975 uitgegeven door Gijsbers & van Loon te Arnhem. Hierin wordt het huismerk "een zilveren schraag" (getekend met vier poten!) "op purper" genoemd. Ook in de beschrijving van de oorsprong van de familie staan een aantal onjuistheden. De uitleg over de heraldische finesses van het wapen heb ik gekregen van dhr. G.W. Nanninga uit Yde, waarvoor hartelijk dank. Zuidhorn, 29 september 2001 Sijtse J. Sinia. e-mail: sinia@planet.nl
© WAZAMAR sinds 1996		Hoewel er naar gestreefd is correcte informatie te verschaffen, kan niet worden gegarandeerd dat de informatie op het moment waarop deze is geplaatst na verloop van tijd nog steeds juist is. Aan de inhoud van deze webhalte kunnen dan ook geen rechten worden ontleend.